Een loterij zonder nieten

Ik ontving laatst een mailtje van een zekere heer L. met een fantastisch aanbod (geen spam overigens). Meneer L. - althans, zijn website - schreeuwde me toe: verdien geld zonder risico. U wint altijd! Hij en zijn team hebben een systeem bedacht waarbij je geld kunt verdienen aan de voetbaluitslagen. Dit doe je door bij drie verschillende wedkantoren, de drie mogelijke uitslagen bij een voetbalwedstrijd, in te leggen. Dus bij de een wint Manchester United tegen Arsenal, bij de ander wordt gelijkspel aangekruist en bij het derde kantoor wint Arsenal.

Er zitten kennelijk dusdanige verschillen in de wedverhoudingen tussen de drie kantoren dat meneer L. ons slapend en stinkend rijk rekent. Eindelijk een systeem om altijd en zonder enig risico geld te verdienen. Zou dit nu waar zijn of niet? Angst en hebzucht strijden weer eens om het hardst. Ik ben ook maar een mens. En zou ik toch instappen op deze trein en mocht het mis gaan, ach als argeloze consument heb ik toch alle bescherming. Een procedure om een eventueel verlies te reclameren is zo gestart en zo gewonnen. Of niet dan?

Dit spel waarin iedereen denkt te winnen zien we ook terug bij banken. Naast advertenties van meneer L. krijg ik ook regelmatig de nieuwsbrief "Weekoverzicht uitspraken" van de Helpdesk Rechtspraak.nl. Ik moet tenslotte mijn kennis op peil houden.

Mijn oog viel op een uitspraak van de Hoge Raad eind 2007, met name op de conclusie van de Procureur-Generaal (PG). Wat was het geval? Eisers in deze kwestie hadden bij een bekende bank een overeenkomst voor valutatermijntransacties gesloten. Het ging om US-Dollars. De klant mocht van de bank tot wel 1.500.000 gulden (1995) gaan.

U raadt het al. In plaats van deze transacties voor de handel voor het internationaal opererende bedrijf te gebruiken, werd er vrolijk op los gespeculeerd. En het volgende is ook geen verrassing: in plaats van een stijgende lijn ging de dollar gestaag naar beneden. Geen probleem, dachten de heren ondernemers: we gooien het op de zorgplicht van de bank. Of beter gezegd: het ontbreken daarvan. Eisers, handelaren in buizen, waren een beetje zielig en vonden dat de bank de volledige schade diende te vergoeden. De bank had immers haar zorgplicht ernstig geschaad door hen deze speculatieve transacties toe te staan. De PG maakt korte metten met de eisers. Hij kwalificeert ze als speculanten en daar hoef je geen medelijden mee te hebben. Winsten op eigen rekening bijschrijven en verliezen bij een ander neerleggen dat ging de PG te ver. Hij ging zelfs zo ver om te spreken van een waar paradijs als dit zou worden toegestaan.

Een dergelijke loterij zonder nieten ging hier dus niet op. En zo is het maar net. Toch nog eens de e-mail en de website van de heer L. opsnorren. Het zou zomaar kunnen. Het vangnet zorgplicht kan ik uit mijn hoofd zetten maar wat maakt dat nu uit: ik win toch! Of niet dan?

Praat mee over de stelling: Zorgplicht is de spagaat voor banken!
Antwoord 1: dit biedt kansen;
Antwoord 2: zorgplicht is een containerbegrip: je kunt er weinig mee;
Antwoord 3: zorgplicht hoort tot de kerntaak van een bank.

Wat denkt u?