Mannen zijn pantoffelhelden!

Ik verzorg regelmatig cursussen op het terrein van juridische aspecten en de zakelijke dienstverlening. Op voorhand wordt dit door menig cursist als saai ervaren. De kunst van het geven van dergelijke cursussen is dan ook om de aandacht van de deelnemers vast te houden. Het principe "geen beter vermaak dan leedvermaak" pas ik toe bij het terrein juridische aspecten. Eén van de topbezigheden is de bespreking van het "pantoffelheldartikel". De oudere rechtenstudent kent hem nog wel: het toestemmingsartikel 88 uit boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

Bij het bespreken ervan heb ik een standaardvraag voor de cursisten. Dames en heren: wat was de positie van de vrouw nadat ze in het huwelijk was getreden tot aan 1957? Ik roep daar vaak achteraan: "een traditioneel rollenpatroon, dames!" Dit om de vrouwenvleugel van de groep niet direct tegen de geverfde haren in te strijken (dat scheelt weer in de eindevaluaties). Antwoorden als: "huissloof tot aan het aanrecht" zijn dan de nog meest politiek correct gehoorde antwoorden. Antwoorden als deze worden overigens meestal door de heren geroepen.

"Neen", antwoord ik dan: "de vrouw werd handelingsonbekwaam". Succes van de cursus verzekerd. Alle frustraties en alle vooroordelen rond het man/vrouw zijn, vliegen door de ruimte. En wat mij dan ook iedere cursus opvalt: de verjaardagsopstelling van de groep. Dames in één slagorde bij elkaar genesteld en de heren als een harde voetbalkern bij elkaar. Deze opstelling verhevigt de reacties. Om de dames wat te kalmeren ga ik over tot bespreking van artikel 88. Als tegenwicht van de handelingsonbekwaamheid moest de man in een aantal situaties toestemming vragen aan de vrouw. De man als pantoffelheld dus. Hij denkt alles wel te kunnen bepalen maar moet uiteindelijk toch terug naar moeders. En terecht, wordt er dan vanuit de F-side gejoeld. F van female wel te verstaan. De mannen uit de groep druipen teleurgesteld af. Mijmerend over vervlogen tijden.

Handelingsonbekwaamheid van de vrouw is inmiddels ver verleden tijd. Artikel 88 is nog echter springlevend. Het ontbreken van toestemming door de geregistreerde partner dan wel de echtgeno(o)t(e) kan een stevige schadepost voor de bank opleveren. Dexia kan daarover meepraten. De meeste discussies in mijn cursus gaan over de door de directeur grootaandeelhouder (DGA) af te geven borgtocht voor zijn of haar BV. Officieel bestaat er een vrijstelling voor deze DGA om thuis toestemming te vragen mits "de borgtocht wordt afgegeven ten behoeve van een normale uitoefening van het bedrijf." Zo meldt ons "pantoffelheldartikel". Alleen wat is nu een normale uitoefening van het bedrijf?

Ik heb voor de aardigheid weer eens gegoogeld op Rechtspraak.nl. Zestien hits waren het resultaat. Wat opvalt is dat in een behoorlijk aantal gevallen de DGA-borgsteller (of beter thuis) nul op zijn/haar rekest heeft gekregen door een beroep te doen op het ontbreken van toestemming. In situaties waarbij een verhoogd kredietrisico opdoemt, komt in de meeste gevallen de borgsteller er juist beter van af. Gevolg vernietiging van de borgtocht en een behoorlijke schadepost voor de bank. Ook borgtochtteksten die nog al eens ruim omschreven zijn, lopen het risico vernietigd te worden door het gemis van een extra handtekening (Rechtbank Rotterdam). Zeker in het huidige tijdsbeeld bezien, raad ik cursisten het motto aan: beter één handtekening te veel dan één te weinig. Gevolg voor de DGA’s onder ons: we blijven dus pantoffelhelden!

Stellingen:

• Het is niet verstandig om altijd de toestemmingshandtekening bij de DGA borg te laten plaatsen.
• Het is juist raadzaam om de toestemmingshandtekening altijd te plaatsen bij een DGA borg.
• Bij het plaatsen van een toestemmingshandtekening verandert automatisch de zakelijke DGA borg in een particuliere borgtocht met alle gevolgen van dien.

Praat mee op B&E.nl!