Hoezo zorgplicht?

Ik verzorg regelmatig cursussen op het gebied van juridische aspecten voor de zakelijke dienstverlening. Vaste prik is de uitleg over het debiteurschap (de ondernemende klant) en de crediteur (de bank). Ik wil dit nogal eens doen aan de hand van een tekening op een flipover. Waarbij de ondernemer als een blije magere Hein wordt afgebeeld en de bank als een zak geld. En tussen deze twee partijen ontstaat er een overeenkomst van Rekening Courant met krediet, vermeld ik er dan bij. Wat zijn dan de rechten en plichten vanuit de klant en die vanuit de bank? Het zaaltje zingt als eerste ingeving in koor: "Zorgplicht voor de bank!". Ik vraag dan vervolgens: "…en wat verstaat u er dan onder?" Stilte. Geen mens die het mij kan uitleggen. Ja, er wordt verwezen naar de gortdroge tekst van artikel 2 van de Algemene Bankvoorwaarden: "De bank neemt bij haar dienstverlening de nodige zorgvuldigheid in acht en houdt daarbij naar beste vermogen rekening met de belangen van de cliënt." Maar wat is dan de nodige zorgvuldigheid en naar beste vermogen? Hoezo dan zorgplicht?

In de rechtspraak zijn vele voorbeelden bekend bij het verstrekken van consumptieve kredieten en bij risicovolle beleggingen (al dan niet met een lease constructie). En ook bij het sneue voorbeeld van een lotto winnaar die zijn prijs (€ 11.500.000) niet krijgt uitgekeerd omdat de periodieke incasso van zijn inleg niet is uitgevoerd als gevolg van een blokkade op zijn rekening(1). Ik hoor u al cliëntvriendelijk denken: "Wat een sukkel." Dan komen de grenzen van zorgplicht aardig naar voren. Maar wat nu in de zakelijke kredietverlening? Ja, als de bank gaat opzeggen dan is er een leuke waslijst aan voorwaarden(2). Ook bij borgtochten afgegeven bij financieringen aan B.V.’s wordt nog wel eens een poging gedaan om onder de borgtocht uit te komen met een beroep op zorgplicht. Maar wat zijn nu echt de criteria van zo’n open norm bij een gewone normale zakelijke financiering? Ik zou het eerlijk gezegd niet weten? U soms?

Eindnoot 1: LJN: BA4601, Hoge Raad , C06/053HR d.d. 01-06-2007
Eindnoot 2: Hof Arnhem LJN: AF5233 99/724 d.d. 18-02-2003