Inbedding van MVO door verankering van integriteit

Een denktank bestaande uit vier ervaren bankiers en toezichthouders pleit voor een integrale, holistische compliance aanpak binnen financiële instellingen. Deze aanpak gaat veel verder dan het afrekenen met topbeloningen en het invoeren van nieuwe regels. De vier delen de mening dat louter meer regulering niet helpt, de gebruikelijke reactie van wet- en regelgevers op calamiteiten.

De overvloed aan regels heeft tot een afvinkcultuur geleid en de rol van computermodellen versterkt. Beide hebben het management niet meer "in control", maar juist "out of control" gebracht. Bovendien zoeken modellen de randen van de regelgeving op.

Instellingen en toezichthouders moeten niet meer energie stoppen in meer regels, maar in het implementeren van goed human risk management (HRiM) vooral binnen risicoafdelingen. De factor mens en zijn gedrag zijn cruciaal voor de verankering van de basiswaarden gericht op naleving van de geest van de regelgeving. Binnen instellingen moet de leidraad worden dat men profit nastreeft binnen het grotere verband van people, planet èn principles.

De gedragswetenschappen leren ons hoe goede "checks and balances" ontstaan. Het gaat onder andere om meer "biodiversiteit" (sekse, leeftijdsopbouw, cultuur, kennis en ervaring), een evenwichtige commerciële belangenbehartiging van alle "stakeholders" (klanten, aandeelhouders, werknemers enz.), en voldoende ruimte voor andere meningen en opvattingen. Zo moeten bijvoorbeeld compliance officers zonder last of ruggespraak kunnen oordelen en handelen en niet geïntimideerd worden door sancties in beloning, promotie of ontslag. Het bestuur en de Raad van Commissarissen (RvC) moeten deze cultuur koesteren door het goede voorbeeld te geven. De compliance officer moet belangrijke zaken kunnen escaleren naar de RvC of de externe accountant als het bestuur niet adequaat reageert.

Wanneer de principes van fatsoenlijk zakendoen goed zijn ingebed, kan de noodzaak van wet- en regelgeving, verminderen. Regulering is nodig voor een (internationaal) gelijk speelveld, maar kan een fatsoenlijke zakencultuur niet afdwingen.

Instellingen die deze integrale compliance realiseren en daarvoor erkenning krijgen, kunnen op een marktdividend rekenen. Dit dividend bestaat uit een lager risicoprofiel, resulterend in onder andere goedkopere en ruimere fundingsmogelijkheden. Toezichthouders kunnen dit dividend verhogen door aan deze instellingen een toezichtsdividend toe te kennen, bestaande uit een vergevingsgezindere houding en lagere sancties. Dit alles draagt bij aan de lange termijn continuïteit, soliditeit en stabiliteit van financiële instellingen en het systeem.