Welkom in de club

"Hypotheekregelgeving is onnodig streng" kopte Het Financieele Dagblad 1 februari jongstleden op de pagina Economie & Politiek. Nadere bestudering leert dat dit wordt beweerd door econoom Taco van Hoek in zijn functie van directeur van het Economisch Instituut voor de Bouw. Twee belangrijke kwalificaties waardoor ik het artikel geïnteresseerd en zeer wantrouwend ben gaan lezen. En terecht.

"Er is geen reële grond voor striktere hypotheekregels", zo stelt hij, want: "Hypotheken zijn een veilig product met een zeer laag risicoprofiel." De norm dat een modaal huishouden maar 4,6 maal zijn inkomen kan lenen is volgens hem dan ook onnodig krap. Hij pleit vervolgens voor een publiek debat waarin zakelijker moet worden gekeken naar de risico’s. Om vervolgens de aap uit de mouw te laten komen met de bemerking dat: "Daarbij het beleid dat gericht is op het beperken van risico nadrukkelijk moet worden beoordeeld op de gevolgen voor de woningmarkt." Want zo stelt hij: "Met de nu op stapel staande verdere aanscherping van de regels schieten de beleidsmakers door. Die bedreigt het herstel van de sterk teruggevallen bouwproductie en ook het algemeen economisch herstel." Hij, en met hem de redactie van Het Financieele Dagblad, gaat er aan voorbij dat de regelgeving niet alleen is ingegeven vanuit het risicobeheer van banken. Want de door Van Hoek bedoelde risico’s zijn door banken namelijk gewoon in te prijzen of via garantiestellingen door en/of waarborgen van derden te verleggen naar andere partijen. En ook de toegenomen solvabiliteitseisen worden natuurlijk gewoon in hogere prijsstellingen van hypotheken meegenomen. Banken, beleggers en tussenpersonen kunnen daarom heel veel geld verdienen door zoveel mogelijk hypotheken te verkopen aan argeloze consumenten. Een best practice in deze was de DSB Bank.

Neen, deze alsmaar scherper wordende regelgeving is dan ook vooral het gevolg van de wens bij deze beleidsmakers om de consument tegen zichzelf te beschermen. En dus vooral ook tegen de financieel dienstverleners die bewust of onbewust gebruik maken van of inspelen op de irrationaliteit en emotionaliteit van de consument als geldnemer.

De beleidsmakers krijgen daarmee een belangrijk dilemma op hun bord gelegd vanuit bouwend Nederland. Of je helpt de economie vooruit door het vlot trekken van de woningmarkt. Of je beschermt de consument tegen zichzelf en betaald daarvoor de economische prijs. Namelijk een hogere werkeloosheid en lagere economische groei. De wereld zit natuurlijk genuanceerder in elkaar. Ik wens de beleidsmakers in deze beslissing dan ook veel inzicht en vakdeskundigheid toe.

Banken bevinden zich nu wel in goed gezelschap. Ook bouwend Nederland heeft immers moeite om het klantbelang centraal te stellen. En ook hierbij speelt het eigen belang een overheersende rol. Dus welkom in de club. U bevindt zich in goed gezelschap.