BVV, De Bank van wakker Nederland
Er is iets merkwaardigs aan de hand in de Nederlandse hypotheekmarkt. In de beeldvorming van het volk van wakker Nederland stijgen de hypotheektarieven. Dit kan natuurlijk niet het gevolg zijn van in het verleden te laag geprijsde risico’s die nu reëel ingeprijsd worden. Ook de dalende waarde van het onderpand en de daardoor toegenomen risico’s mogen natuurlijk ook geen verklaring zijn. De economische neergang is al helemaal geen geoorloofde verklaring. Die hebben de banken immers zelf veroorzaakt. Nee, in de algemene opinie hebben de banken hun leven nog steeds niet gebeterd. Daar komt het dus door. Ook de noodzaak bij alle banken tegelijk om meer winst te maken en daarmee hun vermogensbuffers te versterken is geen geldige reden voor de gemiddelde Telegraaflezer of PVV-stemmer. Nee, hier is opzet in het spel. Zelfs de NMa bevestigt deze beeldvorming via haar aankondiging van een onderzoek naar de prijsvorming op de hypotheekmarkt. Het is dus waar omdat het gezegd wordt, niet omdat het aangetoond is. Bij DSB is iets vergelijkbaars gebeurd. De blijde boodschap werd toen op een kantelmoment voor DSB door de AFM verkondigd. Maar het is een zelfde soort timing. Toezichthouders lijken daar goed in te worden.
Na het echec van de enige echte Nederlandse prijsbreker, DSB en het terugtrekken van de buitenlandse
hypotheekbanken op de Nederlandse markt is het inderdaad minder druk geworden op het hypothecaire slagveld. Omdat het aantal hypotheken en de omvang van de hypotheekbedragen sterk is gedaald wordt alleen maar meer voeding gegeven aan het ongenoegen in de markt. Want hoe kan het dat in een krimpende markt geen prijzenslag losbarst? Waar rook is, moet dus vuur zijn. En inderdaad. Een vuur in eigen politieke kring ontstoken en ook nog eens door Brussel opgelegd. Een vreugde vuur voor het verdienvermogen van hypotheekbanken in de markt.
Het verstrekken van overheidssteun heeft namelijk een zeer duidelijke keerzijde: een price leadership ban! Zowel ING als ABN-AMRO is immers opgedragen om geen prijsleider te zijn in de markt. Ook Aegon is opgedragen zich te gedragen als de iets duurdere hypotheekverstrekker. En daarmee is de prijsvorming op de markt gigantisch verstoord. Want waarom zou je dan als marktleider een hele scherpe rente neerleggen als het leeuwendeel van de concurrentie daar toch niet onder mag gaan zitten? Dus waarom niet van deze kans een deugd gemaakt en gewoon weer normale tariefstellingen hanteren? Tariefstellingen waarin niet alleen het werkelijke risico maar ook de werkelijke fundingkosten goed zijn ingeprijsd. Met dank aan de 'price leadership ban' vanuit Brussel.
Banken zijn winstbeogende instellingen. Dus wat is er mis met dit streven naar winst als zich zo’n legitieme gelegenheid voordoet? In de ogen van de geïnterviewde bankiers die ik heb gezien, helemaal niks. In de ogen van de gemiddelde populist natuurlijk alles. Een aantal van deze instellingen is immers gered met onze centen. Deze steun is van oorsprong eigenlijk ook nog eens een linkse hobby, want: verstrekt onder het gezag van een linkse Minister van Financiën. Maar dat wordt gedoogd. De steun moet wel electoraal uitkeren, er moet zich wel een positief effect in de portemonnee van 'Henk en Ingrid' voordoen, en wel nu meteen!
Deze mix van omstandigheden is in combinatie met het onderbuikgevoel bij het Nederlandse volk explosief te noemen. Ik noem dit het Wilders-effect. Goed beschouwd is de hypotheekmarkt in Nederland namelijk zeer open. Er is sprake van een zeer competitieve markt. Met minimale inleg kan bijna iedereen een bank(je) beginnen. Een toetredingsdrempel kan ik dit nauwelijks nog noemen. Daarnaast waren buitenlandse partijen plotseling weg en dus kunnen ze net zo makkelijk weer plotseling terugkeren. Het papierwerk en de ICT hebben ze immers al op orde dus die drempels zijn al genomen. En de markt wordt er nog extreem rijp voor gemaakt ook. Want markten met hoge marges trekken nieuwe toetreders aan als stroop vliegen. Het is dus wachten op de eerste Bank voor de Vrijheid: BVV, dé bank van wakker Nederland.
Wilt u reageren op deze Goudvinger, stuur dan een mailtje naar:
goudvinger@bankeneffectenbedrijf.nl.