Meer toezicht, minder financiële crises?
De kredietcrisis heeft zijn wortels in de markt voor "rommelhypotheken" in de VS. Deze crisis is veroorzaakt door een gevaarlijke cocktail van een te ruim monetair beleid, uitbundige economische groei, nieuwe financiële producten, versoepeling van de kredietvoorwaarden en hiaten in het toezicht.
"Bazel I" stimuleerde banken om kredieten buiten de balans te brengen via beleggingsvehikels. Zo konden nieuwe activiteiten worden gefinancierd en/of de rendementen worden verhoogd. Helaas waren deze kredietconstructies niet transparant, bleven banken blootgesteld aan de risico’s van deze vehikels en ontbrak een betrouwbare risicobeoordeling van deze financiële innovaties. Hierbij hebben overigens ook zakenbanken en kredietbeoordelaars een dubieuze rol gespeeld; beloningsprikkels lokten zeer risicovol gedrag uit.
Na het knappen van de zeepbel op de Amerikaanse huizenmarkt heeft het mondiale financiële bestel meerdere keren op zijn grondvesten geschud. Inmiddels zijn Amerikaanse zakenbanken van het toneel verdwenen en hebben overheden Amerikaanse en Europese banken gered. Ook hebben centrale banken de officiële rentes verlaagd en miljarden dollars en euro’s in het financiële systeem gepompt om de interbancaire geldmarkt te reanimeren, omdat het vertrouwen tussen banken onderling was verdampt. Belangrijke reden hiervan was de onzekerheid over de exacte exposure op "giftige" gesecuritiseerde activa.
Vanuit de maatschappij en politiek bestaat nu begrijpelijkerwijs een luide roep om meer regelgeving en bankentoezicht. Maar meer toezicht vermindert de kans op toekomstige crises niet. De afgelopen jaren is in de toezichtgremia juist te veel gesproken over technische details en de "juiste" waarden voor de vele parameters in de risicomodellen. Maar modellen stemmen nooit overeen met de werkelijkheid. Het wordt tijd dat de aandacht verschuift naar de mensen en hun motieven bij het nemen van beslissingen in de financiële wereld. In het toezicht moet het nu meer gaan om het creëren van de juiste prikkels, zoals een adequate beloningsstructuur voor bestuurders en werknemers in het financiële bestel.
"Er moeten veel meer regels voor en toezicht op financiële instellingen komen." Bent u het hier mee eens?
1. Ja, dan komen financiële crises in de toekomst veel minder voor.
2. Ja, dan krijgt de maatschappij weer vertrouwen in financiële instellingen.
3. Nee, het gaat om gedrag van mensen binnen financiële instellingen en gedrag kan je niet in regels vastleggen.
4. Nee, alleen het Amerikaanse toezicht heeft gefaald, want financiële instellingen hebben de bestaande toezichtregels niet "overtreden".