Inval Koeweit als voorspel 9-11

Afgelopen zaterdag was het negen jaar geleden dat de aanslag op het World Trade Center plaatsvond. Eerder blogde ik al over de gevolgen van die dag op de financiële wereld. Vandaag de volgende geschiedenisles. Over een voor mij als historicus en bankier belangrijke andere gebeurtenis uit de jonge geschiedenis: de inval in Koeweit.

Mijn eerste kennismaking met het Midden-Oosten vond toevallig plaats tijdens een bancaire conferentie, eind mei 1990 in Kuweit-Stad. Er waren bankiers uit de gehele Arabische wereld, uit de VS en een kleine delegatie uit Europa via de Belgische Banken Vereniging, waaronder ikzelf. Veel van de aanwezigen kwamen uit Irak, Palestina, Iran en Saoedi-Arabië. De dialogen waren open, interessant en leerzaam. We zaten in het hotel naast het strand en naast het presidentiele paleis van de emir van Koeweit. Er werden afspraken gemaakt over eventuele samenwerking hier en daar.

Terug in Nederland keek ik op 3 augustus 1990 bij het ontbijt toevallig naar de TV en toen zag ik deze beelden van het paleis van de emir en het strand bij ons hotel.

Irak was Koeweit binnengevallen. De invloed van deze gebeurtenis op de relaties tussen het Westen en de Arabische wereld, inclusief de bankensector, was enorm. Vooral het overbrengen van grote hoeveelheden buitenlandse troepen naar de "heilige grond" van Saoedi-Arabië ter voorbereiding van de beoogde grondoorlog werd aangegrepen door een kleine groep fundamentalisten om de aanvallen op Westerse doelen te intensiveren. Waarbij de V.S. als hoofdschuldige werden aangewezen.

Na de bevrijding van Irak, tijdens operatie Desert Storm, verbeterde de situatie. Maar de permanente aanwezigheid van buitenlandse troepen op de "heilige grond", incidenten als het bloedbad rond de terugtrekkende Iraakse troepen uit Koeweit-Stad aan het eind van de Golfoorlog en de daaropvolgende confrontatie met Saddam Hoessein inclusief de sancties tegen Irak leidden opnieuw tot verslechtering van de onderlinge verhoudingen en tot verminderde persoonlijke contacten. En tot een verheviging van het fanatisme en de anti-Amerikaanse sentimenten bij een groeiende groep extremisten. Op een aantal korte oplevingen in die verhoudingen na 1995 na is dat tot 2001 jammer genoeg zo gebleven. Steeds minder contact en steeds meer tegenstellingen, vaak opgeklopt door kleine fanatieke minderheden. Links en rechts.

Op een dag als 11 september kun je dan ook niets anders doen dan veel gebeurtenissen die tussen de inval in Koeweit op 2 augustus 1990 en 11 september 2001 hebben plaatsgevonden zien als een opmaat voor de vreselijke gebeurtenissen die juist het symbool van het internationale bankwezen, het WTC te New York, als doelwit hadden.

De "War on terror" zorgde er vervolgens voor dat de aandacht van alle westerse regeringen, overheden en toezichthouders afgeleid werd van een tijdbom die diep in het systeem zelf tikte sinds de jaren’90. Met de gevolgen die we nu allemaal kennen.