Een nieuwe missie

Dankzij een uitgekiend financieel systeem heeft onze maatschappij zich kunnen ontwikkelen tot wat zij nu is. Niet zozeer het systeem zelf heeft daar voor gezorgd. Het was vooral de maatschappijvisie achter dat systeem.

Onze financiële reuzen van vandaag zijn ontstaan door samenklontering van veel kleine banken en verzekeraars. Hun vroegste voorlopers kregen bij hun oprichting in de negentiende eeuw een maatschappelijke doelstelling mee. Ze zijn niet opgericht met winstmaximalisatie als doel. Ze werden opgericht om sociaal zwakken te leren sparen. Om ondernemende mensen met leningen vooruit te helpen. Om boeren en handwerkslieden uit handen van woekeraars te houden. Om risico’s van brand met elkaar te delen. Om de Nederlandse export te versterken.

Door het fusiegeweld van het afgelopen decennium zijn de grote financiële bedrijven los geraakt van hun oorspronkelijke missie. Door schaalvergroting en fusies zijn nieuwe aandeelhouders aangetrokken, die tevredengesteld moeten worden. Het spel in de financiële sector lijkt steeds meer te gaan om de koers van het aandeel dan om de maatschappelijke missie. Dat leidt tot wereldvreemde bedrijven, die vooral met zichzelf bezig zijn. Daar ligt ook de oorzaak van de jongste bankencrisis. Eigenbelang had de overhand.

De nieuwe financiële concerns hebben de afgelopen jaren een nieuwe missie, strategie en cultuur geformuleerd. Vaak als reactie op incidenten en druk van buiten. In de nieuwe missies van de grote financiële dienstverleners lees je vandaag woorden als duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarnaast hebben sommige banken gedragscodes op het gebied van mensenrechten, financiering van wapens en bossen. Is het een nieuw élan? Een nieuwe maatschappelijke missie? Of gaat het alleen om een schaamlap? Het is in ieder geval opvallend dat nieuwe medewerkers bij indiensttreding bij geen enkele financiële dienstverlener hoeven te tekenen voor de nieuwe gedragscode. Ze krijgen ze zelfs niet eens uitgereikt. Ze tellen ook nergens mee bij de beoordeling. 

Praat mee en maak kans op een gratis exemplaar van mijn boek ‘Gepast en ongepast geld; zoektocht naar het geweten van bankiers’, Scriptum, 2008.