Zelfreinigend (on)vermogen financiële sector

Klanten hebben de laatste jaren massaal en met succes geprocedeerd tegen hun financiële dienstverleners. Rechters, ombudsmannen en bemiddelaars corrigeerden ondoorzichtige, te dure en overbodige producten. Velen binnen de sector onderkenden dit al jarenlang, maar zwegen. Zo verloor de sector als geheel veel vertrouwen.

Een aantal banken en verzekeraars moet nog tot in lengte van jaren miljarden euro’s schadevergoeding betalen aan miljoenen klanten. Het is de prijs voor te eenzijdige grote verkoopgerichtheid. De meer beheerste opererende partijen kwamen niet in verzet tegen het bestaan van bijvoorbeeld woekerpolissen of het stiekem verlagen van de rente op spaarrekeningen van met hoge rentes binnengelokte klanten.

Floris Deckers, bestuursvoorzitter van Van Lanschot Bankiers, maakte een half jaar na het ontstaan van de financiële crisis in de NRC zijn excuses. Niet voor wat hij zelf gedaan had, maar voor wat hij anderen had zien doen zonder daar iets van te zeggen. Ben je mede schuldig als je negeert en zo dus toelaat dat mensen in je directe omgeving en vakgenoten in de fout gaan?

Als er ergens een vliegtuig verongelukt, is de veiligheid van het vliegen in het geding bij elke maatschappij. Daarom zijn alle luchtvaartmaatschappijen gebaat bij de veiligheid van hun concurrenten. Als er ergens één financiële dienstverlener de fout in gaat, is dat niet anders. Elk individueel falen trekt een wissel op het vertrouwen in de sector, die volledig gefundeerd is op vertrouwen.

Een beroepsgroep, die zichzelf respecteert, kent daarom een hoog zelfreinigend vermogen. Het hoog houden van de eer van de sector is niet primair de zaak van de toezichthouders, de pers of rechters, maar van de mensen in de sector zelf. Collectief zwijgen wijst op een stil complot. Het kritisch volgen en bevragen van collega’s en concurrenten versterkt de beroepstrots en beroepseer.

Praat mee en maak kans op een gratis exemplaar van mijn boek "Gepast en ongepast geld; zoektocht naar het geweten van bankiers", Scriptum, 2008.