Renteontwikkelingen zijn belangrijk voor de financiële positie van Nederlandse pensioenfondsen. Uit een rondvraag van De Nederlandsche Bank (DNB) onder 27 pensioenfondsen blijkt dat deze fondsen effectief het renterisico gedeeltelijk afdekken.

In de praktijk dekken pensioenfondsen het renterisico gedeeltelijk af. Dit blijkt uit de rondvraag onder 27 pensioenfondsen, die gezamenlijk goed zijn voor 79 procent van het belegde vermogen van de pensioensector. De technische voorzieningen zijn de huidige waarde van de verwachte pensioenuitkeringen door een fonds. Als de uitgaande en inkomende kasstromen voor een bepaalde looptijd gelijk zijn dan is de dekkingsgraad van een fonds niet gevoelig voor veranderingen van de rente met deze looptijd. Uit de rondvraag blijkt dat pensioenfondsen de gevoeligheid voor veranderingen van de korte rente (looptijden tot en met vijf jaar) feitelijk volledig hebben afgedekt.

Situatie vergelijkbaar met twee jaar geleden
Tegenover de kasstromen van de technische voorzieningen in de eerste vijf jaar staat immers een min of meer gelijke hoeveelheid aan kasstromen van de rentegevoelige bezittingen. Voor looptijden vanaf 5 jaar tot en met 30 jaar neemt de renteafdekking geleidelijk af, terwijl er na een looptijd van 30 jaar sprake is van relatief weinig renteafdekking. Verder blijkt uit de rondvraag dat pensioenfondsen de afgelopen twee jaar niet significant meer of minder renterisico zijn gaan afdekken. Gemiddeld genomen bedroeg het percentage van renteafdekking ongeveer 35 à 40 procent.

Dekkingsgraad vooral gevoelig voor bewegingen lange rente
Per saldo beschikken de pensioenfondsen voor lange looptijden dus over minder rentegevoelige beleggingen dan verplichtingen. Hierdoor is de dekkingsgraad van pensioenfondsen gevoelig voor bewegingen van de lange rente. Dit blijkt ook uit een berekening van het effect van renteveranderingen op de dekkingsgraad. Op 28 februari 2011 bedroeg de gemiddelde dekkingsgraad van de 27 pensioenfondsen 109,1 procent. Door een daling van de rentecurve met 100 basispunten zou de gemiddelde dekkingsgraad ongeveer 10 procentpunten dalen tot 98,8 procent. Door een stijging van de rente met 100 basispunten neemt de gemiddelde dekkingsgraad echter met meer dan 13 procentpunten toe tot 122,4 procent. Overigens verschillen deze uitkomsten per pensioenfonds. De financiële positie van fondsen die het renterisico nagenoeg volledig hebben afgedekt, zijn uiteraard minder gevoelig voor schommelingen van de rente. Het is in dit verband belangrijk om op te merken dat de vraag of en in welke mate pensioenfondsen het renterisico willen afdekken ter beoordeling is aan het fonds zelf. DNB beoordeelt vooral het integrale beleggingsbeleid in relatie tot de hierover wettelijk vastgelegde bepalingen.

Bron foto: Picsfive/Shutterstock.