De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft ING Bank drie boetes van in totaal €130.000 opgelegd voor het hanteren van een acceptatiebeleid bij verstrekking van hypothecair krediet dat onvoldoende was gericht op het voorkomen van overkreditering en het onvoldoende beoordelen of het aangaan van een kredietovereenkomst met het oog op het voorkomen van overkreditering verantwoord was voor de consument.

ING Bank heeft hierdoor kredieten verstrekt die onverantwoord zijn.

Overtreding artikel 115 BGfo
De boete is opgelegd omdat ING Bank criteria ten grondslag heeft gelegd aan de beoordeling van kredietaanvragen van haar consumenten en deze ook heeft toegepast, terwijl deze criteria naar de mening van de AFM niet voldoende gericht waren op het voorkomen van overkreditering.

ING Bank hanteerde een beleid dat onder bepaalde condities een afwijking van de GHF-norm voor aanvragers van hypothecair krediet toestond indien de ouders als hoofdelijk schuldenaar meetekenden. Het beleid van ING Bank voorzag niet in een adequate inventarisatie van de financiële positie van de ouders. Tevens bepaalde het beleid dat hypothecair krediet kon worden verstrekt, afwijkend van de GHF-norm, waarbij het krediet werd beoordeeld uitgaande van de historische woonlasten van de consument en bij de beoordeling van de financiële positie van de consument geen rekening hoefde te worden gehouden met BKR-kredieten tot € 5.000,-.

Daarnaast hanteerde ING Bank een beleid ten aanzien van kredietverstrekking aan zelfstandigen waarbij, op basis van een ‘rating’ gebaseerd op niet eenduidig vast te stellen componenten, in bepaalde gevallen een hypotheek kon worden verstrekt op basis van één aangifte inkomstenbelasting en/of één jaarverslag. De AFM kan als gevolg hiervan niet beoordelen of in alle gevallen onder het beleid van ING hypothecaire kredieten werden verstrekt die verantwoord waren voor de consument.

Naar het oordeel van de AFM heeft ING Bank hiermee artikel 115, eerste lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen (BGfo) overtreden. Dit artikel verplicht een aanbieder van krediet om criteria vast te leggen die hij ten grondslag legt aan de beoordeling van een kredietaanvraag van een consument om overkreditering te voorkomen, en om die criteria toe te passen bij de beoordeling van een kredietaanvraag. Het acceptatiebeleid van een aanbieder van krediet moet erop gericht zijn overkreditering van de consument te voorkomen.

De AFM meldt dat ING Bank inmiddels aan de toezichthouder heeft bericht dat zij haar kredietacceptatiebeleid op bovenstaande onderdelen in 2010 heeft aangepast.

Overtreding artikel 4:34, eerste en tweede lid, Wft
De AFM heeft onderzoek gedaan naar kredieten die door ING Bank verstrekt zijn in de periode van 15 juni tot 1 augustus 2009. Uit dit onderzoek is gebleken dat de bank in 5 van de 20 onderzochte explaindossiers de door haar ingewonnen informatie onvoldoende heeft gebruikt bij haar beoordeling of verstrekking van hypothecair krediet, met het oog op het voorkomen van overkreditering van de consument, verantwoord was. In deze 5 dossiers heeft ING Bank hypothecaire kredieten verstrekt aan de consument die onverantwoord zijn. Naar het oordeel van de toezichthouder heeft de bank hiermee artikel 4:34, eerste en artikel 4:34 tweede lid van de Wet op het financieel toezicht (Wft) overtreden.

Artikel 4:34, eerste en tweede lid, Wft verplichten een aanbieder van krediet om ter voorkoming van overkreditering in het belang van de consument informatie in te winnen over diens financiёle positie en te beoordelen of het aangaan van de overeenkomst verantwoord is. Indien, met het oog op het voorkomen van overkreditering, het aangaan van de kredietovereenkomst onverantwoord is dient de aanbieder geen kredietovereenkomst aan te gaan.

De AFM ziet, in het geval van hypothecair krediet, de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) van het Contactorgaan Hypothecair Financiers in beginsel als een gedegen invulling van de normen in de Wet op het financieel toezicht tegen overkreditering. ING Bank heeft aangegeven dat zij de GHF onderschrijft. In de 5 dossiers waarin de AFM een overtreding heeft geconstateerd heeft ING Bank hypothecaire leningen verstrekt aan de consument, waarbij een hoger krediet is verstrekt dan maximaal toegestaan conform de GHF Code. De bank heeft in haar dossiers onvoldoende cijfermatig onderbouwd waarom het verstrekte krediet voor de betreffende consumenten wel passend was. Om deze reden is de toezichthouder van oordeel dat in de 5 dossiers het bepaalde in artikel 4:34, eerste en tweede lid, Wft is overtreden.

Bron illustratie: Shutterstock.