Bancaire toezichthouders moeten de juiste prikkels krijgen om op tijd in te grijpen en hierbij zou de introductie van een bindend interventieraamwerk helpen.

Dit stellen de CPB-onderzoekers Michiel Bijlsma, Wouter Elsenburg en Gijsbert Zwart in hun vandaag verschenen CPB Policy Brief "Een bindend interventieraamwerk voor bancair toezicht."

Toezichthouders moeten eerder ingrijpen
Een interventieraamwerk dat op basis van drempelwaarden vooraf bepaalt welke interventies van de toezichthouder worden verlangd, helpt uitstelgedrag te beperken. Bankentoezichthouders hebben namelijk prikkels om laat en slap in te grijpen wanneer een bank in zwaar weer dreigt te komen. Hierdoor neemt de kans toe op een faillissement van de bank. Juist voor Nederland, met grote internationaal opererende banken, is dit zeer kostbaar. Het oplossen van problemen in de banksector kost immers veel geld, terwijl internationale coördinatie tussen toezichthouders en overheden over het redden van banken en de verdeling van de kosten moeilijker is wanneer een bank verder in de problemen raakt. Vroeg ingrijpen vergroot de kans op herstel.

Controle moet niet worden gebaseerd op cijfers bank
Het vroegtijdig optreden verloopt het best als de drempels gebaseerd zijn op marktprijzen, bijvoorbeeld de marktwaarde van het eigen vermogen van een bank. Marktprijzen weerspiegelen problemen eerder dan boekhoudkundige indicatoren waarover louter op gezette tijden door banken zelf wordt gerapporteerd. Naarmate een bank dieper in de problemen komt is het voor de markten moeilijker om alle relevante informatie te achterhalen en is het juist belangrijk om de rol en bevoegdheid van de toezichthouder te versterken, met verplichte publieke uitleg of controle achteraf.

Maatregelen interventiefase moeten omkeerbaar zijn
Een bindend interventieraamwerk is nooit feilloos en schrijft soms te vroeg of verkeerd ingrijpen voor. Om de gevolgen daarvan te verminderen is het belangrijk dat maatregelen uit de eerste interventiefase omkeerbaar zijn, zoals het stoppen van dividenduitkeringen, verplichte uitgifte van nieuwe aandelen, of het niet uitkeren van bonussen. Deze maatregelen zijn zonder hoge maatschappelijke kosten ongedaan te maken.

Bron illustratie: Konstantinos Kokkinis/Shutterstock.