De huidige regelgeving op de Nederlandse hypotheekmarkt is voldoende, concludeert SEO Economisch Onderzoek in 'Publieke belangen en hypotheekregulering'. Naar aanleiding van een een tendens naar stapeling van regelgeving en het risico van onderlinge tegenstrijdigheid van deze regelgeving gaf de NVB vorig jaar opdracht tot dit onderzoek.

Extra overheidsregels zijn niet nodig, zo concludeert SEO. Zij constateert dat sprake is van tegenstellingen in onderliggende doelstellingen. Door regels op onderdelen te wijzigen en daarbij meer aandacht in acht te nemen voor wat eigenlijk wordt nagestreefd, kan de regulering in den brede sterk verbeterd worden, aldus SEO. Enerzijds is een deel van de maatregelen gericht op het beperken van hypotheekverlening, anderzijds is een deel gericht op het stimuleren daarvan.

Er kleven ook nadelen aan Nationale Hypotheekgarantie
Daarnaast roept veel regulering zelf weer ongewenste effecten op. Zo heeft de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) volgens SEO weliswaar tot doel om het eigen woningbezit te stimuleren, maar leidt deze ook tot inperking van marktwerking en risico’s voor de overheid. Het is daarom zaak, aldus SEO, om de bovengrens voor de NHG (na het uitbreken van de financiële crisis van €265.000 op €350.000 gebracht) zo snel mogelijk af te bouwen en de inrichting te heroverwegen. De NVB acht een herbezinning op de functie van de NHG op zijn plaats, bijvoorbeeld richting de oorspronkelijke sociale functie als vangnet in de volkshuisvesting.

Aantal executieveilingen is laag in Nederland
Internationale vergelijkingen laten zien dat Nederland het goed doet als het gaat om het aantal betalingsachterstanden en de verliezen die daardoor optreden, aldus de onderzoekers. Het aantal veilingen is laag: ongeveer 2000 per jaar. Voor het onderzoek is de portefeuille van recent afgesloten hypotheken van de vier grootste geldverstrekkers in Nederland tegen het licht gehouden. Het aantal gevallen van betalingsachterstand daarbij is beperkt tot 0,6%. Een grote meerderheid hiervan leidt niet tot verliezen. Op basis van deze resultaten stelt SEO dat de Gedragscode Hypothecaire Financieringen, een vorm van zelfregulering van de banken, effectief is.

Het rapport van SEO ondersteunt de gekozen route om de gedragscode op onderdelen aan te passen, in het bijzonder de introductie van een maximum aan aflossingsvrije leendelen. Hierdoor wordt het risico van restschuld van huiseigenaren op langere termijn verminderd. Minister De Jager van Financiën is inmiddels met dit voorstel akkoord gegaan en ziet af van een wettelijke regeling.

Begrijpelijke informatie naar buiten brengen is cruciaal
Naast het verminderen van bepaalde risico’s, is het volgens SEO verder een optie om de vaardigheden en kennis over financiële aspecten van het huishouden te vergroten (in het onderwijs) en aanbieders op de markt meer begrijpelijke informatie te laten genereren (eisen stellen aan taalgebruik en juistheid van informatie).