Meer 70% van de starters vindt het nu een gunstige tijd voor de aankoop van een woning. Dit ondanks de huidige economische situatie die ook bij starters voor onzekerheid zorgt. Sinds januari 2006 is het aantal starters dat het een gunstig moment vindt om te kopen nog nooit zo groot geweest. Dit de uitslag van een onderzoek uitgevoerd door TNS Nipo in opdracht van ING.

De plannen die enige tijd geleden zijn geopperd om het te verstrekken hypotheekbedrag te beperken tot 100% van de executiewaarde zou voor veel starters wel roet in het eten gooien. Van alle starters geeft 28% aan dan geen eigen woning meer te kunnen kopen. Bijna 75% van de starters wil bij de aankoop van een woning de kosten koper en eventuele extra kosten voor een verbouwing volledig meefinancieren.

Starters positiever dan in eerste kwartaal
Het vertrouwen van starters en koopwoningbezitters in de Nederlandse woningmarkt is terug op het niveau van een jaar geleden, voordat de crisis in Nederland uitbrak. De ING WoonIndex klom afgelopen kwartaal naar een stand van 95 punten, een toename van 4 punten ten opzichte van het eerste kwartaal. Ruim 50% van de koopwoningbezitters vindt de tijd nu gunstig om een woning te kopen en 29% voorziet stijgende huizenprijzen (tegen 16% in het eerste kwartaal). De indicator die het vertrouwen drukt is de verwachting ten aanzien van de eigen financiële situatie. Slechts 17% van de koopwoningbezitters verwacht hierin een verbetering en ook onder starters, die normaliter positief gestemd zijn over de eigen vooruitzichten, gaan minder personen uit van een verbetering (47% tegen 59% in het eerste kwartaal van 2008).

Beperking hypotheekbedrag zorgt voor uitstel en afstel
Een mogelijke beperking van het te lenen hypotheekbedrag tot 100% van de executiewaarde, zoals enige tijd geleden werd voorgesteld, kan voor velen verstrekkende gevolgen hebben. Bijna 75% van de starters wil graag bij de aankoop van een woning de extra kosten (o.a. kosten koper en kosten voor verbouwing) volledig meefinancieren. Als de bijkomende kosten en eventuele verbouwing niet meegefinancierd kunnen worden denkt 28% van de starters geen eigen woning meer te kunnen kopen. Bij 52% leidt een dergelijke maatregel tot uitstel; zij zullen eerst gaan sparen om dit bedrag bij elkaar te krijgen. Een aanzienlijke groep gaat daarnaast op zoek naar leenalternatieven, via familie of vrienden (15%) of door een losse lening af te sluiten (12%)

Een kleine groep starters (18%) ziet momenteel vertraging bij het vervullen van hun woonwensen. De belangrijkste redenen hiervoor zijn de huidige economische situatie, het niet rond krijgen van de financiering en een tekort aan eigen geld. De huidige rentestand, dalende prijzen en maatregelen die worden genomen om de markt in beweging te krijgen stemmen de starters wel positief.

Weinig angst voor financieringsproblemen door werkloosheid
De huidige economische situatie baart een kleine groep koopwoningbezitters echt zorgen. Hoewel de verwachting is dat de werkloosheid eind 2010 richting de 9% zal gaan acht slechts 6% van de koopwoningbezitters de kans op werkloosheid hoog. Mocht men in inkomen achteruitgaan door bijvoorbeeld werkloosheid, dan vangt 41% dit op met het inkomen van de partner of uit eigen vermogen. Daarnaast vraagt 12% vrienden of familie om bij te springen en wil 15% meer uren gaan werken om het inkomen te verhogen. Gemiddeld hebben huizenbezitters zo’n 22% van de waarde van hun woning in vermogen achter de hand.

Ruim een derde (35%) van de koopwoningbezitters zal als de ze de hypotheeklasten, bijvoorbeeld door werkloosheid, niet meer kan betalen de woning verkopen. Daarbij zou vier op de vijf liever zelf de woning verkopen dan dit via een executieveiling te laten doen. De meerderheid vertrouwt erop dat met de verkoop de hypotheek kan worden afgelost. Zes op de tien denkt na verkoop en aflossing van de hypotheek geld over te houden. Gemiddeld gaat het daarbij om een bedrag hoger dan € 40.000. Een op de vier huiseigenaren verwacht met de verkoop precies de hypotheek te kunnen aflossen en 13% verwacht met een schuld van gemiddeld € 26.500 te blijven zitten.

Over het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd door TNS NIPO onder huurders met de intentie om binnen twee jaar een huis te kopen en onder eigenaren van een koopwoning. Deze personen zijn alle afkomstig uit TNS NIPO base, een database van 200.000 respondenten in Nederland. Totaal zijn in het 2e kwartaal van 2009 1024 personen ondervraagd, waarvan 728 koopwoningbezitters en 296 personen wonend in een huurwoning met koopplannen binnen nu en 2 jaar. Het vertrouwen in de woningmarkt wordt berekend op basis van onderliggende vragen m.b.t. de verwachtingen ten aanzien van de hypotheekrente, het aantal huizen dat verkocht wordt, de huizenprijzen en de eigen financiële situatie plus de vraag of het nu een gunstige of een ongunstige tijd is om een woning te kopen.