De veertig grootste Nederlandse pensioenfondsen hebben op het hoogtepunt van de financiële crisis per saldo voor €1,8 miljard aandelen bijgekocht. Dit blijkt uit onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB).

Een analyse van aan- en verkopen van aandelen in oktober 2008 tot en met maart 2009 laat zien dat de veertig grootste pensioenfondsen (totale activa eind 2008 €490 miljard, 85% van de sector) gezamenlijk per saldo aandelen bijkochten. Dit was op het hoogtepunt van de kredietcrisis, toen aandelenkoersen wereldwijd sterk daalden (de wereldwijde aandelenindex MSCI World daalde met 28% in deze periode). Het beleggingsgedrag van de pensioensector tijdens de crisis is dus licht anticyclisch geweest en heeft bijgedragen aan financiële stabiliteit. Ten opzichte van de totale omvang van de totale beleggingsportefeuille was dit effect klein.

Gedrag sector als geheel per saldo anticyclisch
De veertig grootste fondsen verschilden onderling aanzienlijk. Een meerderheid van vierentwintig fondsen kocht tijdens de crisis per saldo aandelen bij. Vijf fondsen kochten meer aandelen aan dan nodig was om het percentage aandelen in hun beleggingsportefeuille op peil te houden. Dit beleggingsgedrag kan als anticyclisch beschouwd worden. Daartegenover staat dat zestien fondsen per saldo aandelen verkochten. Bij drie fondsen in een dusdanige mate dat dit als sterk procyclisch gedrag kan worden beschouwd. Een verband tussen de mate van herbalancering en de dekkingsgraad is niet waar te nemen. De angst dat fondsen met een lage dekkingsgraad tijdens de crisis massaal risico’s hebben afgebouwd door aandelen te verkopen, is dus ongegrond gebleken. Het gedrag van de sector als geheel was per saldo anticyclisch.

Bron foto: Shutterstock.